Kuantum hesaplama alanındaki teorik birikimi, yapılandırılmış ve sürdürülebilir bir uygulama modeline dönüştürmek amacıyla yola çıkıyoruz. Arife Nur Ayaz koordinatörlüğünde yürütülen QTürkiye Ulusal Kuantum Proje İnkubatoru, Türkiye’deki kuantum hesaplama eğitimini teorik düzlemden; yapılandırılmış, uygulamalı ve çıktı odaklı bir modeline geçirmeyi amaçlayan öncü bir girişimdir. Program, önde gelen üniversitelerden seçilen yüksek performanslı öğrencileri, kuantum hesaplama araçlarını kullanarak gerçek dünya problemlerini çözmek üzere disiplinlerarası ekipler halinde bir araya getirir.
Program Metodolojisi ve Operasyonel Yapı
Temmuz 2026 itibarıyla başlayacak olan 3 aylık uygulama süreci, 10-15 üniversitelerarası takımın uzman mentorluk desteğiyle yürüteceği yoğun bir çalışma dönemini kapsamaktadır. Takım yapıları; Fizik, Bilgisayar Mühendisliği, Elektrik Mühendisliği, Matematik ve Veri Bilimi gibi farklı disiplinlerin iş birliğini hedefleyerek çok boyutlu çözümler üretilmesini sağlar.
Süreç, Temmuz ve Eylül ayları arasındaki uygulama evresini ve Ekim ayındaki sonlandırma aşamasını içerir. Program, planlı denetim ve ilerleme takibi için yapılandırılmış bir “Kontrol Noktası” (Checkpoint) sistemini benimser:
- 4. Hafta (1. Kontrol Noktası): Problem tanımı, literatür incelemesi ve algoritma seçimi.
- 8. Hafta (2. Kontrol Noktası): Çalışan kısmi uygulama ve erken deney sonuçlarının analizi.
- Hafta (3. Kontrol Noktası): Fonksiyonel prototipin tamamlanması ve teknik rapor taslağının oluşturulması.
Proje Temaları ve Teknik Çıktı Standartları
Projeler; Kuantum Optimizasyonu (lojistik, planlama), Kuantum Makine Öğrenimi, Simülasyon ve Hibrit Algoritmalar gibi endüstriyel ve uygulamalı alanlara odaklanacaktır. Her takım, uluslararası standartlarda aşağıdaki somut çıktıları üretmekle yükümlüdür:
- Fonksiyonel Prototip: Qiskit veya Cirq gibi platformlar kullanılarak geliştirilmiş, klasik alternatiflerle kıyaslanmış algoritmalar.
- Teknik Rapor: Teorik arka plan, metodoloji gerekçelendirmesi ve performans değerlendirmesini içeren kapsamlı dokümantasyon.
- Açık Kaynak Katkısı: Tüm süreçlerin şeffaf bir şekilde izlenebileceği, yapılandırılmış bir GitHub reposu.
Türkiye’nin kuantum teknolojileri alanındaki teknolojik bağımsızlığına ve akademik üretkenliğine katkı sunacak bu inisiyatifin bir parçası olmak için başvurular Mayıs ayında açılacaktır. Bu program; üniversiteler için yayınlanmaya hazır çıktılar, endüstri ortakları için yetişmiş kuantum yeteneklerine erişim ve Türkiye için proje bazlı, nitelikli bir iş gücü oluşturma amacı taşımaktadır.
